نویسنده: zarghoon تاریخ: 24 تير 1388 بازدید: 136 بار

اهميت زرقان در منطقه :

�?ضعیت اجتماعی زرقان قبل از دهه 1340 :
تا دهه 1340 قسمت مسک�?نی زرقان بص�?رت ن�?ار به م�?ازات ک�?ه زرقان �? چسبیده به آن ب�?ده بط�?ریکه بین منازل مسک�?نی �? ک�?ه فقط به اندازه یک گذرگاه سرتاسری فاصله ب�?د �? به مجرد تمام شدن شیب ک�?هپایه �? آغاز دشت مسطح خانه های مسک�?نی نیز تمام می شدند. امر�?زه با همین ت�?صیف این قسمت را بافت قدیم شهرتشکیل می دهد که شامل سه محله است ،یکی در شرق بنام"محله لرا"دیگری در �?سط بنام"محله میان"�? س�?می در غرب بنام"محله جل�?گان"هر یک از این سه محله ها خ�?د به بخشهای دیگری �? با نام های مختلفی قسمت می ش�?ند که هر یک از این سه محله اصلی دارای بازار، مسجد�? حسینه �? حمام مخص�?ص بخ�?د ب�?ده است .�? درحال حاضر نیز فعال هستند.
زرقان به پشت�?انه اراضی کشا�?رزی،دامداری،پیله �?ری،بازرگانی،صنایع بافندگی،صنعتی �? دانش تجربه کاری ناشی از هزار سال کار در این زمینه، مرکزیتی در منطقه یافته ب�?د .صنایع دستی �? ت�?لیدات شهرهای ما قبل صنعتی در زرقان به ر�?ستاهای پیرام�?ن �? عشایر عرضه می شده است.
در�?دگران زرقان ان�?اع �? اقسام �?سایل م�?رد نیاز دهات اطراف را از گا�? آهن �? دستگاه خرمن ک�?ب تا ت�?ربینهای چ�?بی اسیابهای آبی �? گاری تأمین می کرده اند در بیشتر خانه ها کار گاههای کرباس بافی �? چیت سازی دایر ب�?ده. م�?اد خ�?راکی مانند شیره انگ�?ر ،کشمش،سرکه، ارده �? حل�?ا در همه محله های زرقان ت�?لید می شده است. کارخانه های صاب�?ن پزی نیز بهترین صاب�?ن های آن زمان را به بازار های اطراف عرضه می کرده اند. در کارگاههای ملکی د�?زی ظریف ترین ،زیباترین �?
باد�?ام ترین ملکیها را از نخ �? چرم �? پارچه کهنه می بافند �? دباغخانه ها چرم م�?رد نیاز کارگاهها را تامین �? اضافی آن را برای کارخانه های شهر های بزرگ صادر می کر ده اند. در کارگاههای مشکه د�?زی بهترین مشکه ها،دل�?ها،د�?ل�?چه ها برای حمل �? نگهداری آب اشامیدنی �? تبدیل ماست به کره تهیه می شده. �? در کارگاهای حصیر بافی حصیر م�?رد نیاز چادرهای عشایر �? خانه های مسک�?نی ت�?لید می شده است. با چنین پیشینه �? مر کزیتی در منطقه شهر زرقان با جمعیتی در حد�?د 6000 هزار نفر بر آستانه دهه چهل ایستاده ب�?د



م�?قیت جغرافیایی :
زرقان در فرهنگ دهخدا اینگ�?نه ت�?صیف شده است :
"زرقان یکی از بخشهای چهارگانه شهرستان شیراز است که در شمال خا�?ری این شهرستان قرار دارد. شمال آن به شهرستان آباده �? جن�?ب آن به بخش سر�?ستان �? باختر آن به بخش اردکان �? خا�?ر آن به بخش نی ریز �? شهرستان فسا محد�?د است این بخش از هشت دهستان به نامهای ح�?مه مر�?دشت ، کریال ،خفرک ، کمین سهند ، سرپنیران �? ت�?ابع ارسنجان تشکیل �? مرکز آن زرقان که در مجم�?ع قراء 233 است، جمعاٌٌ 79000 تن سکنه دارد �? ش�?سه شیراز به اصفهان از �?سط آن می گذرد" که تاکن�?ن 5 شهرستان مر�?دشت،ارسنجان،سعادت شهر،صفا شهر،ب�?انات �? بخش خرامه از �?ی منترع گردیده �? در حال حاظر در تقسیمات کش�?ری به عن�?ان یک بخش مستقل با �?سعت 850 کیل�? متر مربع �? 40 ر�?ستا شامل د�? دهستان رحمت اباد �? بند امیر �? د�? شهر زرقان �? لپ�?یی محد�?د گردیده است که در ط�?ل جغرافیایی 43/52 عرض �? 47/29 �?اقع �? در ارتفاع 1604 متری از سطح دریا قرار گرفته است.)



�?ضعیت جمعیتی :
طبق آخرین آمار منتشره پس از سر شماری 1385 جمعیت بخش زرقان 65 هزار نفر بالغ میگردد که 33 هزار نفر آن ساکن در شهر می باشند. با در نظر گرفتن اینکه در حریم شهر زرقان جمعیتی بالغ بر 20 هزار نفر بص�?رت غیر ساکن در کارگاهها �? کارخانجات �? نیز در مراکز آم�?زشی چ�?ن پادگان احمد ابن م�?سی (ع ) مراکز تربیت معلم شهید مطهری �? هنرستانهای صنعتی �? کشا�?رزی آبباریک مشغ�?ل فعالیت می باشندکه عملا جمعیت زرقان متجا�?ز از 80 هزار نفر جمعیت ساکن �? غیر ساکن را در خ�?د جای داده است. ضمنا" به دلیل شرایط اشتغالزائی �? نزدیکی به مرکز استان �? ... در سی سال اخیر زمینه مهاجرت افراد �? اق�?ام �? ط�?ایف مختلف عشایر �? غیر عشایر سک�?نت در حاشیه شهر فراهم شده است.
زرقان در نزدیکترین شهر به کلان شهر شیراز �?اقع شده �? بالتبع جزء شهرهای اقماری شیراز محس�?ب �? احتمالا" سر ریز جمعیتی شیراز بطرف زرقان در آینده هدایت گردد �?لی درط�?ل سالیان گذشته بالاخص نیم قرن اخیر به دلیل محد�?دیت های علمی �? اقتصادی بط�?ر مستمر سیر مهاجرت زرقانیها به سایر شهرها ب�?ی�?ه شیراز – مر�?دشت ، تهران �? سایر استانها �? حتی خارج از کش�?ر را فراهم آ�?رده �? این ر�?ند همچنان ادامه دارد.



فعالیت کشا�?رزی :
زرقان به دلایل زیر در سطح استان از م�?قعیت �? جایگاه خاصی برخ�?ردار است :

1 - بدلیل کلاسه خاک منحصر به فرد این منطقه که جز�? بهترین نم�?نه خاک معرفی گردیده است، در حال حاضر ت�?لیدات کشا�?رزی از جمله گندم، ج�? ،چغندر ، برنج، کلزا، سیفی جات �?...�? حتی محص�?لات باغی جز�? رتبه های بالا در سطح استان قرار دارد که نم�?نه بارز آن گندم را می ت�?ان معرفی کرد.

2 - از د�? مرکز تحقیقات کشا�?رزی در سطح استان �?سیعترین �? مجهز ترین مرکز با استقرار ده ها کارشناس �? متخصص ...مرکز تحقیقات کشا�?رزی زرقان می باشد که در مساحتی قریب 200 هکتار م�?ثر ترین کارهای آزمایشگاهی �? تحقیقاتی �? حتی اصلاح بذر را در آن ص�?رت می گیرد. که نیاز کشا�?رزان استان به گندم اصلاح شده �? استانهای همج�?ار را تأمین می نماید.

3 - �?ج�?د ر�?دخانه پر برکت کر در م�?قعیت این بخش که بالغ بر 90% زمینهای حاصلخیز د�? طرف ر�?دخانه را به حیاتی پر تحرک کشا�?رزی تبدیل نم�?ده است �? احداث د�? پل بزرگ رحمت آباد �? بند امیر پس از پیر�?زی انقلاب این مزیت را چند برابر کرده است.

4 - پل تاریخی بند امیر �? بندهای زیر مجم�?عه از جمله بند فیض آباد �? ... که متجا�?زر از هزار �? اندی سال قدمت دارد �? ت�?سط عضد الد�?له دیلمی ساخته شده نشان از اهمیت ر�?دخانه کر از هزاره اخیر در بخشهای کشا�?رزی – ارتباطی ، اجتماعی ... که آثار خدمتشان همچنان با حداکثر ت�?ان، نسلهای امر�?ز را بهره مند می نماید.

5 - غرس متجا�?ز از یک میلی�?ن درخت انگ�?ر در حریم ک�?هپایه های مجا�?ر شهر با قدمتی بیش از 150 سال که چ�?ن کمربندی سبز به شهر زرقان جل�?ه ای خاص بخشیده �? عملاٌ برگی بر سخت ک�?شی �? همت بالای مردم ب�?ده �? تأمین کننده نیاز بخشهای مهمی از محص�?لات آن در سطح استان �? خارج از استان می باشد.

6- قنات مرتضی علی (ع) با دهها حلقه چاه ت�?سط پیشینیان که نه تنها آب شرب مردم را بلکه بخش مهمی از آب کشا�?رزی را تأمین می نم�?ده است که سالهائی که نز�?لات آسمانی در حد مطل�?بی فر�?د می آید ، این قنات با آن کیفیت بالای آبدهی چ�?ن ر�?دخانه ای ک�?چک خ�?د را نمایان می نماید که در سطح استان بی نظیر است.

7- بنا به اظهار کارشناسان سازمان آب در لایه های زیر زمینی این منطقه ر�?دخانه ای عظیم که از ک�?ههای زاگرس سرچشمه می گیرد جاری است که نشانه بارز آن حفر ده ها چاه عمیق جهت مشر�?ب کردن نیاز پالایشگاه ، صنایع ک�?چک �? بزرگ ، آب کشا�?رزی �? آب شرب شهر زرقان �? اخیراٌ قسمتی از نیاز آب شرب شهر شیراز را تأمین می نماید.

8- پارک جنگلی انقلاب با �?سعتی متجا�?ز از 220 هکتار در کنار ات�?بان شیراز – اصفهان در مقابل پالایشگاه شیراز با قدمتی 40 �? اندی سال با درختان کاج �? سر�? نه تنها چشم انداز زیبائی به شهر داده بلکه به عن�?ان یک ته�?یه مطب�?ع طبیعی برای صنایع اطراف خ�?د بشمار می آید.

9- پارک ملی بم�? که از نادر پارکهای دنیا �? جز�? 10 پارک بین المللی محس�?ب می ش�?د با �?سعتی بیش از پنجاه هزار هکتار �? با ده ها گ�?نه گیاهی – جان�?ری �? ... را در خ�?د جای داده �? به عن�?ان مکانی علمی – تحقیقاتی – گردشگری در حریم شهر زرقان �?اقع گردیده است.



جایگاه دامپر�?ری �? مرغداری :
فعالیت این بخش از ت�?لیدات چ�?ن :

1 - استقرار مجتمع ت�?لیدی �? صنعتی حسین آباد با بیش از 170 �?احد فعال دامپر�?ری �? ب�?ی�?ه گا�?داری که منجر به تأمین بخش مهمی از گ�?شت قرمز ( گ�?سفند – گا�? �? گ�?ساله ) استان �? استانهای همج�?ار را فراهم آ�?رده است.

2- فعالیت قریب به دهها �?احد ت�?لیدی بزرگ �? ک�?چک مرغداری صنعتی که منجر به تأمین نیاز گ�?شت سفید شهرهای همج�?ار را فراهم آ�?رده ب�?ی�?ه آنکه که مجم�?عه 50 هزار قطعه ای مرغ زرقان گ�?شه ک�?چکی از خدمات مردم این منطقه می باشد.

3- �?ج�?د کارخانه شیر منطقه ای پاست�?ریزه پگاه فارس در حریم شهر عامل مهم ر�?نق �?احدهای ت�?لیدی گا�?داری در این منطقه گردیده که ر�?زانه قریب 60 تن شیر استهصال �? تح�?یل کارخانه می گردد که عملاٌ ت�?لیدات مختلف این کارخانه نه تنها نیاز استان بلکه استانهای همج�?ار را تأمین می نمایند.



جایگاه صنعتی :
به دلائل زیر حقانیت �? پ�?یائی این بخش به اثبات میرسد:

1- قریب به 18% صنایع استان در زرقان مستقر می باشد که نه تنها در سطح استان بلکه در سطح کش�?ر بی نظیر است .

2 – تعداد �?احدهای ت�?لیدی اعم از کارخانجات �? کارگاهها به بیش از 400 �?احد می رسد که ت�?سط چند هزار نفر پرسنل ( قریب به 15 هزار نفر ) در چهار شیفت به گردش در می آیند که این ر�?ند صع�?دی ت�?لیدات متن�?ع مصارف مختلف هم�?طنان �? حتی خارج از کش�?ر نیر تأمین می نماید.

3- فعالیت کارخانجات بزرگی چ�?ن :
پالایشگاه شیراز ، صنایع شیمائی فارس ، سینا ، شیمی رزین �? ... کارخانجات سرامیک �? کاشی حافظ ، کارخانه لعابیران، شرکت شیر منطقه ای فارس ، شرکت جدیدالاحداث نشاط ، شرکت در حال احداث درخشان ماکار�?ن از جمله صنایعی است که در آسمان ایران از درخشندگی چشمگیری برخ�?ردار است.

4- شهرک صنعتی آب باریک با استقرار حداقل 80 کارخانه با تن�?ع گ�?ناگ�?ن ت�?لیدات آ�?ازه آن از مرزهای ایران فراتر رفته �? درحال حاضر ت�?سط یک خط تلفن �? شهرداری مستقل در حال فعالیت می باشد.

5- فعال ب�?دن فر�?دگاه آم�?زشی گلایدر پیش زمینه �? پشت�?انه فعالیتهای آم�?زشی در بخشهای مختلف ه�?ا �? فضا می باشد.

6- استقرار پایانه بزرگ حمل �? نقل با استعداد متجا�?ز از 500 تریلر �? کامی�?ن ثابت �? غیر ثابت عملاٌ مسئ�?لیت حمل م�?اد ا�?لیه م�?رد نیاز این مجم�?عه عظیم ت�?لیدی �? صنعتی �? ... �? بالتبع انتقال دهنده ت�?لیدات این حجم عظیم ت�?لید را به اقصی نقاط کش�?ر فراهم کرده است.

7- عب�?ر خط راه آهن اصفهان – شیراز که از آرمانهای دیرینه استان می باشد از زرقان �? استقرار پایانه بار در این منطقه ن�?ید شک�?فائی فردائی بهتر را می دهد.

8- مسیر عب�?ر دیر�?ز شیراز – خراسان که از ر�?ستای زرقان می گذشته امر�?ز تبدیل به ات�?بان ترانزیتی شمال �? جن�?ب گردیده که عیناٌ بر ر�?ی همان مسیرگذشته می باشد که ر�?زانه شاهد عب�?ر هزاران �?سائط نقلیه سبک �? سنگین از این مسیر می باشیم.
لازم به تذکر است که :
حجم عظیم استقرار صنایع در حریم شهر زرقان �? به دلیل شرایط خاص جغرافیائی منطقه ، مشکل آل�?دگی منابع زیر زمینی – خاکی �? ه�?ائی را فراهم کرده است که در جای خ�?د تهدید کننده سلامتی شهر�?ندان گردیده است که لازم است مسئ�?لین محلی �? استانی �? کش�?ری در خص�?ص این معضل اساسی تا دیر نشده چاره اندیشی نمایند.

فقط کاربران عضو می توانند این بخش را مشاهده کنند...