نویسنده: farshistory تاریخ: 25 تير 1388 بازدید: 130 بار

<!--[if gte mso 9]> Normal 0 false false false MicrosoftInternetExplorer4 <!--[if gte mso 9]> <!-- /* Font Definitions */ @font-face {font-family:Tahoma; panose-1:2 11 6 4 3 5 4 4 2 4; mso-font-charset:0; mso-generic-font-family:swiss; mso-font-pitch:variable; mso-font-signature:1627421319 -2147483648 8 0 66047 0;} /* Style Definitions */ p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal {mso-style-parent:""; margin:0cm; margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman"; mso-fareast-font-family:"Times New Roman";} @page Section1 {size:612.0pt 792.0pt; margin:72.0pt 90.0pt 72.0pt 90.0pt; mso-header-margin:35.4pt; mso-footer-margin:35.4pt; mso-paper-source:0;} div.Section1 {page:Section1;} --> <!--[if gte mso 10]> /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Table Normal"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt; mso-para-margin:0cm; mso-para-margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:10.0pt; font-family:"Times New Roman"; mso-ansi-language:#0400; mso-fareast-language:#0400; mso-bidi-language:#0400;}

سعدیه

سعديه: آرامگاه شاعر قرن هفتم شيخ مشرف الدين بن مصلح الدين سعدي شيرازي است كه در 4 كيل�?متري شمال شرقي شيراز، در دامنه ك�?ه فهند�?، در انتهاي خيابان ب�?ستان �? در مجا�?رت باغ دلگشا �?اقع شده است. اين مكان در ابتدا خانقاه شيخ ب�?ده كه �?ي ا�?اخر عمر خ�?د را در آنجا مي گذرانيده �? سپس در همانجا مدف�?ن گرديده است. براي ا�?لين بار در قرن هفتم ت�?سط خ�?اجه شمس الدين محمد صاحبدي�?اني �?زير معر�?ف آباقاخان، مقبره اي بر فراز قبر سعدي ساخته شد. در سال 998 به حكم يعق�?ب ذ�?القدر، حكمران فارس، خانقاه شيخ �?يران گرديد �? اثري از آن باقب نماند. تا اين كه در سال 1187 ه.ق. به دست�?ر كريمخان زند، عمارتي مل�?كانه از گچ �? آجر بر فراز مزار شيخ بنا شد كه شامل 2 طبقه مي شد. طبقه زيرين داراي راهر�?ي ب�?د كه پلكان طبقه د�?م از آنجا شر�?ع مي شد. در د�? طرف راهر�? د�? اطاق كرسي دار ساخته شده ب�?د. در اطاقي كه سمت شرق راهر�? ب�?د، قبر سعدي قرار داشت �? معجري چ�?بين آن را احاطه كره ب�?د. قسمت غربي  راهر�? نيز به م�?ازات قسمت شرقي، شامل د�? اطاق مي شد، كه بعدها ش�?ريده (فصيح الملك) شاعر نابيناي شيرازي در اطاق غربي اين قسمت مدف�?ن شد. طبقه بالاي ساختمان نيز همانند طبقه زيرين ب�?د، با اين تفا�?ت كه بر ر�?ي اطاق شرقي كه قبر سعدي در آنجا ب�?د، به احترام شيخ اطاقي ساخته نشده ب�?د �? سقف آن به اندازه د�? طبقه ارتفاع داشت.

اين بنا در د�?ره قاجاريه (سال 1301 ه.ش) ت�?سط فتحعلي خان صاحبدي�?ان مرمت شد �? چند سال بعد نيز حبيب الله خان ق�?ام الملك دست�?ر تعمير �? ترميم قسمتي از بنا را صادر كرد، �? ت�?ليت آن به آخ�?ند ملا زين العابدين شيرازي سپرده شد.

بنايي كه در زمان كريخان ساخته شده ب�?د تا سال 1327 ه.ش. برپا ب�?د.

در سال 1329 ه.ش به ك�?شش علي اصغر حكمت �? ت�?سط انجمن آثار ملي ايران، بقعه كن�?ني به جاي ساختمان قديمي ساخته شد �? مراسم افتتاح رسمي آن در ارديبهشت ماه 1331 برگزار گرديد. �?ر�?دي مجم�?عه در راستاي �?ر�?دي آرامگاه است كه معمار آن آندره گدار فرانس�?ي است. ساختمان به سبك ايراني است با 8 ست�?ن از سنگ هاي قه�?ه اي رنگ كه در جل�?ي مقبره قرار دارند. �? اصل بنا با سنگ سفيد �? كاشي كاري مزين است. بناي آرامگاه از بير�?ن به شكل مكعبي است اما در داخل هشت ضلعي مي باشد با دي�?ارهايي از جنس مرمر �? گنبدي لاج�?ردي. بنا در سمت چپ به ر�?اقي متصل مي ش�?د كه در آن هفت طاق �?ج�?د دارد كه با كف سازي سياه رنگ به آرامگاه ش�?ريده شيرازي پي�?ند مي خ�?رد. اين آرامگاه در يك اتاق قرار دارد �? كتيبه اي بر سر در آن است كه شاعر را معرفي مي كند �? شعري از خ�?د شاعر بر كاشي هاي سرمه اي بر ر�?ي دي�?ار ن�?شته شده است.

ساختمان جديد آرامگاه مح�?طه اي در حد�?د 10395 متر مربع دارد. كه در حد�?د 257 متر مربع زيربناي اصلي آرامگاه مي باشد. ساختمان اصلي آرامگاه شامل د�? اي�?ان عم�?د بر هم مي باشد كه قبر شيخ در زا�?يه اين د�? اي�?ان قرار گرفته است. بر ر�?ي آرامگاه گنبدي از كاشي هاي فير�?زه اي رنگ ساخته شده است. سنگ هاي پايه هاي بنا، سياه رنگ است �? ست�?ن ها �? جل�?ي اي�?ان از سنگ قرمز مخص�?صي ساخته شده است. نماي خارجي آرامگاه از سنگ معر�?ف ترا�?رتن �? نماي داخلي آن از سنگ مرمر است.

سنگ قبر در �?سط عمارتي هشت ضلعي قرار دارد �? سقف آن با كاشي هاي فير�?زه اي رنگ تزيين شده است. در هفت ضلع ساختمان، هفت كتيبه قرار دارد كه از قسمت هايي از گلستان، ب�?ستان، قصايد، بدايع �? طيبات شيخ انتخاب گرديده �? به خط ابراهيم ب�?ذري ن�?شته شده است. متن يك كتيبه ديگر از علي اصغر حكمت است كه در م�?رد چگ�?نگي ساخت بقعه ت�?ضيحاتي داده.

در ضلع غربي، قصيده اي با مطلع زير ديده مي ش�?د:

خ�?ش است عمر، دريغا كه جا�?داني نيست                             پس اعتماد بر اين چند ر�?ز فاني نيست...

در ضلع شمال شرقي ابياتي از ب�?ستان با اين مطلع ن�?شته شده:

الا اي كه بر خاك ما بگذري                                                    به خاك عزيزان كه ياد آ�?ري ...

در ضلع جن�?ب شرقي، كتيبه اي ديگر از گلستان با اين عبارت به چشم مي خ�?رد:

ياد دارم كه با كار�?ان همه شب رفته ب�?دم ...

در ضلع جن�?ب غربي، غزلي از بدايع با اين مطلع ن�?شته شده:

اي ص�?في سرگردان، در بند نك�?نامي                                         تا درد نياشامي، زين درد نيارامي...

در ضلع شمال غربي اي�?ان (نزديك آرامگاه ش�?ريده) د�?ازده بيت از قصيده اي با مطلع زير به چشم مي خ�?رد:

خاك من �? ت�?ست كه باد شمال                                                   مي ببرد س�?ي يمين �? شمال ...

در ضلع شرقي نيز د�?ازده بيت از قصيده اي به خط نستعليق �? با اين مطلع ديده مي ش�?د:

بسي ص�?رت بگرديده است عالم                                             �?ز اين ص�?رت بگردد عاقبت هم ...

در ضلع شمال غربي، غزلي از طيبات به خط شاهزاده ابراهيم سلطان فرزند شاهرخ تيم�?ري �? با اين مطلع حك شده است:

به چهان خرم از آنم كه جهان خرم از ا�?ست                          عاشقم بر همه عالم كه همه عالم از ا�?ست

علي اكبرخان ق�?ام الملك شيرازي، سنگ قبر كن�?ني را كه سماق سرخ كم رنگي است، بر ر�?ي قبر شيخ نصب كرد �? كتيبه زير را كه از اشعار ب�?ستان است، با خط نستعليق عالي بر آن نگاشت:

كل شي هالك �? انت الباقي

كريم السجايا، جميل الشيم                                                             نبي البرايا، شفيع الامم...

در جل�?ي اين ر�?اق ح�?ضي قرار دارد كه در آن سكه مي اندازند.

در عمق ده متري صحن آرامگاه قناتي �?ج�?د دارد كه آب آن داراي م�?اد گ�?گردي �? جي�?ه مي باشد، آب اين قنات به در�?ن ح�?ضي كه آن را ح�?ض ماهي مي نامند �? در زير زمين جريان دارد مي ريزد اين ح�?ض در سمت چپ آرامگاه �?اقع است �? در داخل به شكل هشت ضلعي  است.

ح�?ض ماهي زيربنايي در حد�?د 30.25 متر دارد �? با 28 پله به صحن آرامگاه �?صل مي ش�?د مشه�?ر است كه سعدي نزديك زا�?يه خ�?د، ح�?ضچه هايي از سنگ مرمر ساخته ب�?ده كه آب در آنها جريان داشته است. شستش�? در اين آب، خص�?صاً در شب چهارشنبه س�?ري، جزء معتقدات مردم شيراز ب�?ده است.

كاشي كاري هاي داخل ح�?ض ماهي كه به سبك عمده سلج�?قي است، در سال 1372 ه.ش. ت�?سط استاد كاشي كار تيرانداز طراحي شده �? ت�?سط ميراث فرهنگي اجرا گرديده است بر فراز ح�?ض ماهي يك ن�?رگير به شكل هشت ضلعي �? د�? ن�?رگير چهارضلعي در طرفين آن قرار دارد. زيرزمين سعديه امر�?زه به چايخانه سنتي تبديل شده است. د�? ساختمان آجري در كنار ح�?ض ماهي �?ج�?د دارد كه مرب�?ط به دفتر است �? ساختمان ديگري كه كتابخانه عم�?مي سعديه است �? ساختماني ديگر كه سر�?يس بهداشتي در آن �?ج�?د دارد.

مح�?طه باغ به سبك ايراني گلكاري، درختكاري �? باغچه بندي شده است. در �?سط حياط د�? ح�?ض مستطيل شكل، با جهت شمالي-جن�?بي در د�? طرف مح�?طه آرامگاه قرار دارد �? ح�?ض ديگري در جهت شرقي - غربي در مقابل اي�?ان اصلي بنا �?اقع شده است.

بر ر�?ي درب �?ر�?دي سعديه اين بيت به چشم مي خ�?رد:

ز خاك سعدي شيراز ب�?ي عشق آيد                                      هزار سال پس از مرگ ا�? گرش ب�?يي

قطعه هايي از كتيبه سنگي مرب�?ط به سر در آرامگاه كه متعلق به زمان كريمخان زند ب�?ده �? در اثر سانحه اي در گذشته هاي د�?ر شكسته شده، هم اكن�?ن در در�?ن آرامگاه محف�?ظ مانده است. اين قطعه ضمن خاكبرداري خيابان براي تعمير آسفالت از دل خاك بير�?ن آمده است. بر ر�?ي سنگ مذك�?ر قسمتي از شعر سعدي به خط ثلث عالي ن�?شته شده است با اين مطلع:

الهي به عزت كه خ�?ارم مكن                                                           به ذل گنه شرمسارم مكن

در اطراف مقبره، قب�?ر زيادي از بزرگان دين �?ج�?د دارد كه بنا به �?صيت خ�?د، در آنجا مدف�?ن شده اند. آرامگاه شيخ مشرف الدين بن مصلح الدين سعدي شيرازي در تاريخ 53.8.20 به شماره ثبت 1010.3 در انجمن آثار ملي به ثبت رسيد

 

فقط کاربران عضو می توانند این بخش را مشاهده کنند...