قلعه دختر
در ده كيل?متري شرق استهبان ? در نزديكي جاده استهبان- ني ريز، در ميان انجيرستاني معر?ف به بناسك BANASAK (بنه اسك) صخره است?انه اي شكلي قدبرافراشته، كه تنها راه ?ر?د به آن پلكاني تك نفره است كه در سمت شمال اين صخره قرار دارد.اگر در مسير ?ر?د به قلعه، پلكان ها ? جاپاهايي از دل ك?ه درنيا?رده ب?دند صع?د به آن غير ممكن ب?د، هرچند كه سطح بالاي صخره كمي شيب دار است ?لي به خ?بي از امكانات م?ج?د بهره برده اند. با تراشيدن ك?ه، ح?ض ها ? آب انبارهاي فرا?اني درست كرده اند. جل? درها ها سد عظيمي از سنگ ? سار?ج برآ?رده اند ? آب زيادي را ذخيره مي نم?ده اند.
استحكام اين قعله آن چنان زياد است كه ساكنان آن در امنيت كامل زندگي مي كرده اند. اين قلعه م?رد استفاده مردمان قبل ? بعد از اسلام قرار گرفته است. زيرا آثار ? نشانه هايي از نح?ه برخ?رد با مردگان خ?د در پيش از اسلام ديده مي ش?د. گ?رهايي كه دامنه شمالي قلعه ?ج?د دارد نشاني از مسلمان ب?دن آنها در بردارد. (گ?رها شرقي ? غربي است).
آثار ? بقاياي قر?اني اعم از تكه هاي ظر?ف سفالي ? دي?اره هاي مخر?به ساختمان به چشم مي خ?رد ? به خ?بي مي ت?ان گذر زمان را در آنها مشاهده كرد كه چگ?نه بيش از اين ت?انسته اند از گزند ع?امل طبيعي ? انساني مص?ن بمانند.
هرچند كه در ا?ايل حك?مت رضاخان، انگليسي ها آمده اند ? مدت ها در آن كند?كا? نم?ده اند ?لي در بعضي م?اقع ظر?ف سفالي ? قاشق هاي مفرغي ديده شده است. جادارد كه ميراث فرهنگي از نظرعنايتي هم به اين منطقه داشته باشد.
در دامنه جن?بي اين صخره آثاري از جد?ل كشي ? استخر برجا مانده است كه بد?ن شك آب چشمه «آب باريك»را بدين مكان هدايت مي نم?ده ? براي كشت ? زرع م?رد استفاده قرار مي داده اند.
هرچند كه سند تحكمي در دست نداريم ?لي به جرات مي ت?ان گفت كه به جز قلعه دارالامان ايگ (ايج امر?زي) كه مقر حك?متي خاندان شبانكاره(448 تا 756 ه ق) ب?ده است، قلعه دختر استهبان هم يكي از قلاع محكم اين ق?م به شمار مي رفته است. اين كه چرا به قلعه دختر شهرت يافته است سندي در دست نداريم. استحكام ? عدم دسترسي به آن احتمالاً پايگاه مناسبي براي مبارزين ? مخالفين با حك?مت ?قت در ط?ل تاريخ ايران ب?ده است. ?ج?د است?دان در قلعه دختر نشاني از ساكنان د?ره ساساني در اين مكان است.