پیشینه تاریخی: (زبان، فرهنگ �? آداب �? رس�?م، ق�?میت ها، آثار تاریخی)

زبان: زبان اکثریت قریب به اتفاق مردم ب�?انات فارسی است �? لغات �? اصطلاحات فرا�?انی در ان استعمال می ش�?د که حاکی از اصالت این زبان است. معد�?د ر�?ستاهای ک�?چکی (چنار س�?خته، چشمه، لقمان، دفر، بنک �? چنارزاهدان) به زبان عربی �? ر�?ستای ک�?پان به زبان ترکی هم صحبت می کنند. اما زبان اصلی آنان  فارسی است.

ق�?میت: ق�?میت مردم این سامان فارسی است.

آداب �? رس�?م: آداب �? سنن اهالی این شهرستان کمتر دستخ�?ش تغییر �? تبدیل به فرهنگ شهری شده مردم برای اعیاد �? س�?گ�?اریهای مذهبی �? برگزاری سنن �? شعائر اسلامی آدابی مطابق با سایر مناطق ایران داشته، اعیاد اسلامی را بسیار محترم شمرده �? کار کردن در بعضی از این ر�?زها را مانند عید غدیر �? 28 صفر را بسیار مکر�?ه �? ناپسند می شمارند. تعزیه خ�?انی �? سایر آداب �? رس�?م قدیمی همچنان محترم شمرده �? انجام می دهند.

آثار تاریخی:

1. مسجد جامع م�?ریان: ( شهر ب�?انات ) بجامانده از عهد دیلمیان قرن ششم هجری

2. پل بزرگ س�?ریان: این پل بر ر�?ی ر�?دخانه اعظم ب�?انات قرار دارد �? در مت�?ن تاریخی به پل آجری �? در منطقه بنام کچی معر�?ف است. تاریخ ساخت این پل را ا�?اسط قرن هفتم ذکر کرده اند. پل یک دهنه �? با اجر چهار گ�?ش �? سار�?ج ساخته شده است.

3. چهار طاق ساسانی: این بنا در ر�?ستای منج �? بر فراز یک تپه در مجا�?ر ر�?دخانه اعظم ب�?انات قرار گرفته است. آنچه امر�?ز از آن باقی مانده تنها چند ست�?ن �? چند طاق از یک بنای عظیم ب�?ده است. این بنا را متعلق به د�?ره ساسانیان می دانند.

4. قلعه تاریخی سیمکان: این قلعه در ر�?ستای سیمکان در جن�?ب غربی شهر ب�?انات �?اقع �? باقی مانده از د�?ران زندیه است.

5. بقعه امامزاده شاه میر حمزه (ع) بنای امامزاده شاه میر حمزه بن م�?سی الکاظم (ع) در ر�?ستای امامزاده بزم در 18 کیل�?متری جن�?ب شرقی شهر ب�?انات قرار دارد. این بنا از عهده صف�?یه است �? از زیارتگاههای مهم شهرستان است ایام س�?گ�?اری ائمه اطهار (ع) (ب�?ی�?ه تاس�?عا �? عاش�?را ) نمام دستجات عزاری با تجهیزات خ�?د از ر�?ستاهای مختلف بخش مرکزی در این مکان مقدس تجمع می کنند �? به عزاداری می پردازند. این مکان اخیراً جاذبه ت�?ریستی هم پیدا کرده است. �?ج�?د 5 اصله درخت چنار تن�?مند �? عب�?ر یک رشته قنات از صحن امامزاده زیبایی خاصی ایجاد کرده است. منبر چ�?بی امامزاده به دست�?ر دست�?ر شاه عباس �? از چ�?ب صندل �? آبن�?س ساخته شده است. تاریخ ساخت منبر ب�?سیله حر�?ف ابجد از کلمه فیض لم یزل استخراج می ش�?د.

6. منبر جامع س�?ریان: این منبر در سال 771 هجری قمری به دست�?ر مظفرالملک از محل ماترک خ�?اجه سعدبن محمد �? از چ�?ب چنار �? تزئینات از چ�?بهای ع�?د، صندل، آبن�?س، ف�?فل ساخته شده �? دارای یازده پله است.

7. مجسمه طلائی به �?زن 5/2 کیل�?گرم که ت�?سط یکی از کشا�?رزان در جن�?ب شهر م�?ریان یافت شد �? مرب�?ط به عهد هخامنشیان ب�?ده �? به م�?زه ایران باستان انتقال یافته است.

8. کار�?انسرای محمد برده شیراز ، این کار�?انسرا قلعه ایست محکم، بجا مانده از عهد صف�?یه در یک آبادی بنام برده شیراز در شمال شهر ب�?انات.

9. قدمگاه محمد حنیفه، این مکان در جن�?ب شهر ب�?انات (4 کیل�?متری) در دامنه ک�?ه ختا�?ند قرار گرفته �? عن�?ان تفرجگاه زیارتی است.

10. آثار تاریخی شیدان، ر�?ستای شیدان در 10 کیل�?متری شرق ب�?انات قرار دارد این ر�?ستا قدیم الایام بنام شهر "ابله" (فرغ شیدان) شهرت داشته �? حد�?د 10 آثار تاریخی از قبیل 7 قبرستان زرتشتی، محله بازار، حمام، آثار یک پل از عهد صف�?یه آثار یک مسجد از قر�?ن پنجم �? ششم هجری قمری.

م�?قعیت جغرافیایی �? اقلیمی

شهرستان ب�?انات در ط�?ل 36 �? 53 �? عرض 33 �? 30 جغرافیایی �? در شمال شرقی استان قرار دارد �? از شرق �? شمال به استان یزد (شرق به شهرستان خاتم، شمال یه شهرستان ابر ک�?ه) از جن�?ب به شهرستانهای ارسنجان �? مر�?دشت �? از غرب به شهرستان خرمبید �? پاسارگاد محد�?د می باشد.

حداقل ارتفاع این منطفه از سطح دریا 1505 متر �? حداکثر ارتفاع (قله ک�?ه ختا�?ند یا خات�?ن) 3362 متر

منطقه ک�?هستانی �? سردسیر است . زمستانهای نسبتاً ط�?لانی �? سرد �? د�?ره تابستانی ک�?تاه �? خنک دارد. ط�?ل مدت یخبندان بط�?ر مت�?سط 70 ر�?ز است. بردت ه�?ا تا 20 درجه سانتی گراد بر صفر �? حداکثر دما تا 34 درجه بالای صفر می رسد.

ب�?انات در سال 1316 (68 سال قبل) دارای بخشداری در سال 1343 دارای شهرداری رسمی �? در سال 1374 به شهرستان ارتقاء یافت.

این شهرستان دارای 2 بخش :

الف) مرکزی با 4 دهستان �? جمعیت 32210 نفر

ب) سرچهان با 3 دهستان �? جمعیت 19788 نفر می باشد.

نقاط شهری

1. شهر ب�?انات (مرکز شهرستان) با 11142 نفر جمعیت، تاریخ تاسیس شهرداری سال 1342 می باشد

2. شهر کره ای مرکز پخش سر جهان با 3390 نفر جمعیت ، شهرداری کره ای در سال 83 تاسیس شد.

جمعیت عشایری: 12380 نفر که در فصل ییلاق در مناطق ییلاقی ساکن می ش�?ند.

ت�?ضیح: آمار جمعیت شهرستان مرب�?ط به سال 84 می باشد �? از طریق خانه های بهداشت تهیه شده است.

جمعیت فعال:           74%

نرخ بیکاری:             14%

نرخ باس�?ادی:            58%

اشتغال زنان:             18%

�?ضعیت فرهنگی �? اجتماعی

1- �?ی�?گیهای جمعیتی: (بر اساس جدیدترین آمار �? ذکر سال آمار برداری)

جمعیت شهرستان:               64401          نفر

درصد جمعیت ر�?ستایی:       80%

در صد جمعیت فعال:           72%

نرخ بیکاری:                       14%

نرخ باس�?ادی:                      58%

آم�?زش عالی:

در شهرستان ب�?انات یک مرکز آم�?زش عالی (دانشگاه پیام ن�?ر) دائر است. این مرکز دانشگاهی در سال 1384 تاسیس �? راه اندازی شده است.

- تعداد دانشج�?یان:                 1300           نفر

- تعداد رشته های تحصیلی:       8                           رشته

- اسامی رشته ها: الهیات �? معارف، ر�?انشناسی، مدیریت بازرگانی، ریاضی کاربردی، عل�?م تربیتی، ادبیات فارسی، اقتصاد کشا�?رزی، زیست شناسی گیاهی

- تعداد دانشج�?یان ب�?می:           300                       نفر

- تعداد دانشج�?یان غیر ب�?می:     10000          نفر

- �?ضعیت اساتید �? اعضای هیات علمی:

· تعداد اساتید :            34                نفر

· ب�?می:                      7                  نفر

· غیر ب�?می:                27                نفر

آم�?زش �? پر�?رش:

- تعداد مدارس:            182              �?احد

- تعداد دانش آم�?زان:

1. پسر:             5531            نفر               13/50%

2. دختر:            5502            نفر               87/49%

مراکز مذهبی:

§ تعداد مساجد:            94                �?احد

§ تعداد امامزاده ها:        10                �?احد

§ تعداد حسینیه ها:        10                �?احد

�?ضعیت زنان شهرستان:

میانگین 5 ساله طلاق 47/10% می باشد.

مراکز هنری �? کتابخانه ها:

- تعداد کتابخانه های د�?لتی:                 3                 �?احد

- مراکز هنری: خانه فرهنگ، آم�?زش کلاسهای هنری

- کتابخانه های خص�?صی: 305   �?احد کتابخانه در کان�?نهای مساجد �?ج�?د دارد

تعداد نشریات: ندارد (یک �?ی�?ه نامه دارد)

مح�?رهای ت�?سعه �? فرهنگی شهرستان:

ت�?سعه فرهنگی انجمنهای نمایشی، خ�?شن�?یسی، م�?سیقی، ادبی، هنرهای تجسمی

2- آمار شهداء، مفق�?دین، آزادگان �? جانبازان:

§ شهداء:           191              نفر

§ مفق�?دین:        ---

§ آزادگان:         8                 نفر

§ جانبازان:        97                نفر

ش�?راها

تعداد اعضای ش�?رای اسلامی شهر �? �?ابستگی جناحی آنها:

الف) تعداد اعضای ش�?رای شهر (مرکز شهرستان) ب�?انات:           5        نفر

ب) تعداد اعضای ش�?رای شهر کره ای (مرکز بخش سرچهان):     5        نفر

ج) تعداد اعضای ش�?رای اسلامی ر�?ستایی:                             206    نفر

قابلیت ها در ام�?ر اقتصادی، ت�?لیدی، زیربنایی، صنعتی معادن، منابع زیرزمینی، کشا�?رزی، جنگلداری، ام�?ر دام �? طی�?ر، آبزیان �? ...

الف) معادن

1. سنگهای تزئینی: بالغ بر 10 معدن سنگ تزئینی (عمدتاً مرمریت) در شهرستان فعال شده که یکی از آنها در سال 83 رتبه نم�?نه کش�?ری را کسب کرده است. (معدن سنگ شایان مرمریت) اخیراً یک معدن سنگ گرانیت سیاه نیز کشف �? در شرف بهره برداری است.

2. معدن مس: یک معدن مس در 5 کیل�?متری غرب شهرستان از حد�?د 10 سال قبل کشف �? م�?رد مطالعه �?اقع �? نتایج مطالعات مثبت ب�?ده اما سرمایه گذاری برای استخراج از ت�?ان نیر�?های شهرستان خارج است �? کاشف معدن هن�?ز م�?فق به جذب سرمایه گذار نشده است.

3. معدن سیمان: نقاطی از منطقه برای ایجاد کارخانه ت�?لید سیمان مستعد شناخته شده �? از سال 82 شرکتی با نام شرکت کارخانه جات سیمان س�?ریان (ب�?انات) نقطه ای را انتخاب �? کارهای مطالعاتی را انجام �? در سال 83 قرارداد 70هکتار زمین برای ایجاد کارخانه با اداره منابع طبیعی شهرستان منعقد کرده اما هن�?ز کار احداث را آغاز نکرده است.