DataLife Engine > آباده > پيشينه تاريخي
پيشينه تاريخيتاريخ: 25 تير 1388. نويسنده: farshistory |
|
الف)
1. پيشينه تاريخي ( زبان، فرهنگ ? آداب ? رس?م، ق?ميتها، آثار تاريخي): ?ي?گيهاي تاريخي به استناد كا?شهاي باستان شناسي پيشينه سك?نت در محد?ده فعلي شهرستان آباده كه به هزاره ا?ل قبل از ميلاد بر مي گردد. در د?ره ساسانيان آثار بجا مانده همانند قلعه باستاني ايزدخ?است ? قصر بهرام در س?رمق ش?اهد مطمئني از شك?فائي فرهنگ ? تمدن در اين گستره جغرافيايي مي باشد. قطعاً در د?ره صف?يه ? ابتداي حك?مت زنديه همزمان با حض?ر شاه اسماعيل س?م شهر آباده در مسير جديدي از پيدايش ?ي?گيهاي شهرنشيني قرار گرفته ? ا?لين ساخت ? سازها با جل?ه گاههاي يك شهر شرقي در آباده ايجاد شد. طي سالهاي 1302 ? 1304 فرمانداري ? شهرداري آباده م?ج?ديت مستقل سياسي اين شهرستان تجلي يافت. آباده كلمهء فارسي است اصل اين كلمه از ?ا?ه آباد گرفته شده ? در زبان پهل?ي به معناي داير- برقرار - باصفا مي باشد. زبان مردم اين شهرستان عم?ماً فارسي سليس مي باشد. در خص?ص فرهنگ شهرستان آباده بايدگفت كه شهرستان آباده را بيشتر با فرهنگ ? هنرش مي شناسند ? از ساليان د?ر شهره استان ? كش?ر ب?ده است. فرهنگي كه در آن عشق به ميهن، كش?ر ? علم آم?زي م?ج مي زند ? از ميان اين فرهنگ مردمان فرهيخته اي به پا خ?استه اند كه در دانشگاههاي مهم كش?ر ? دنيا نام پر آ?ازه آنان را نيك به ياد دارند ? از خدمات برجسته فكري ? انديشه اي آنان بهره هاي فرا?ان مي برند. ذهن فردفرد مردمان اين ديار نمايشگاه شعر ? ادب ? فرهنگ ? انديشه را محترم مي شمارند. ف?ق العاده به فرهنگ ? زبان خ?د متعصبند، بسيار ميهمان ن?از، خ?نگرم ? صميمي اند. آثار تاريخي: كار?انسراي ايزدخ?است، پل ايزدخ?است، تيمچه صرافيان، بناي امامزاده سلطان ابراهيم، كار?انسراي شاه عباس ش?رستان، كار?انسراي خان خ?ره، قلعه د? قلك يا د?قله، قلعه كريم آباد، تپه قلعه گبري، تل سارياتان، تل قلعه ار?ان، تپه د?لت آباد، تپه دهك گرد?، تل قصر بهرام س?رمق، قزقلاسي، مسجد امام حسن دهدق، قلعه گبري دهدق، تل قره ترك، بناي پاقلعه ايزدخ?است، سد ق?سي ايزدخ?است، منزل شاه اسماعيل، تل شاه محم?د، مركز آباده شناسي، كار?انسراي شاه عباس ايزدخ?است ? قلعه قديمي ايزدخ?است.
2. م?قعيت جغرافيايي ? اقليمي: شهرستان آباده با ?سعت 6052 كيل?متر در ضلع شمالي استان فارس در حد فاصل جغرافيايي 53 درجه ? 15 دقيقه تا 54 درجه ? عرض جغرافيايي 30 درجه ? 45 دقيقه قرار دارد. اين شهرستان از شمال به استان اصفهان- از جن?ب به شهرستان خرمبيد- از غرب به شهرستانهاي اقليد ? سميرم ? از شرق به شهرستان ابرك?ه ختم مي ش?د. استقرار شهر آباده در مجا?رت جاده سراسري شمال به جن?ب ? همچنين مركزيت شهر آباده نسبت به مراكز استانهاي مجا?ر با احتساب فاصله 270 كيل?متري نسبت به شيراز، 202 كيل?متري با اصفهان ? 190 كيل?متري با يزد، ?ضعيت خاصي را براي اين شهرستان ايجاد نم?ده است. اين شهرستان داراي 5 شهر آباده - ايزدخ?است- بهمن- صفاد ? س?رمق مي باشد. ?ضعيت آب ? ه?ايي منطقه به علت مجا?رت با دشت ك?ير ايران داراي آب ? ه?اي خشك ? نيمه بياباني مي باشد. تعداد ر?زهايي كه درجه حرارت صفر يا كمتر از صفر ب?ده در سال برابر با 88 ر?ز است كه بيشترين ر?زها به ترتيب مرب?ط به ماههاي دي - آذر- بهمن - اسفند- آبان - فر?ردين ? حتي مهرماه مي باشد. به علت مجا?رت با ك?ير اين شهرستان داراي آب ? ه?اي نسبتاً خشك است به ط?ري كه رط?بت نسبي آن خيلي پايين است. ميزان بارندگي طي د?ره آماري 1383 - 1356 برابر با 5/139 ميليمتر مي باشد. به ط?ري كه كمترين ميزان بارندگي مرب?ط به سال 79-78 مي باشد.
ب) ?ضعيت فرهنگي ? اجتماعي 1. ?ي?گيهاي جمعيتي : (بر اساس جديدترين آمار ? ذكر سال آمار برداري)
جمعيت شهرستان درصد جمعيت ر?ستايي درصد جمعيت فعال نرخ بيكاري نرخ با س?ادي 96990 15795
2/83
2. مراكز مذهبي:
� تعداد مساجد: 56 م?رد � تعداد حسينيه ها: 56 م?رد � تعداد امامزادگان: 2 م?رد
?ضعيت شهرستان از نظر: تقسيمات کش?ري
- تعداد شهر: 5 شهر - تعداد بخش: 1 بخش (مركزي) - تعداد دهستان: 4 دهستان - تعداد آبادي: 14 آبادي - ?سعت: 6052 كيل?متر مربع - جمعيت کل شهرستان: 62920 نفر - جمعيت مردان: ---- - جمعيت زنان: ---- - جمعيت شهري: 93405 نفر - جمعيت ر?ستايي: 13575 نفر - جمعيت غير ساکن: 2830 نفر - جمعيت فعال: --- - نرخ بيکاري: 16000 نفر
آمار شهدا ? جانبازان، آزادگان - شهدا: 374 نفر - آزادگان: 56 نفر - جانبازان: 587 نفر
?ضعيت شهرستان از نظر: آم?زش ? پر?رش ? آم?زش عالي
- تعداد دانش آم?زان: 20884 نفر - تعداد مدارس ? ?احدهاي آم?زشي: 198 ?احد - مراکز آم?زش عالي م?ج?د در شهرستان: 3 ?احد ( پيام ن?ر، آزاد، فني ? حرفه اي) - تعداد دانشج?يان دانشکده عل?م پزشکي: -- - تعداد دانشج?يان دانشگاه پيام ن?ر: 2715 نفر - تعداد دانشج?يان دانشگاه آزاد اسلامي: 3500 نفر - تعداد طلبه هاي ح?زه علميه: 150 طلبه - تعداد کتابخانه هاي عم?مي: 5 عدد - امکانات تربيت بدني: ª 2 قطعه زمين چمن ª يك سالن چند منظ?ره در آباده ª سه سالن چند منظ?ره در صقاد، بهمن ?ايزدخ?است ª يك سالن كشتي ª يك استخر سرپ?شيده
?ضعيت شهرستان از نظر: کشا?رزي
- ميزان کل اراضي زير کشت: 46000 هكتار - ميزان اراضي تحت اشغال باغات: 4576 هكتار - ميزان اراضي زير کشت زراعي: 15289 هكتار - محص?لات عمده باغي شامل: گلابي، به، آلبال?، گيلاس، انار، ت?ت، گرد?، انجير - ميزان محص?لات ت?ليدي زراعي: 15289 تن - محص?لات عمده زراعي: گندم، ج?، ذرت دانه اي، ذرت عل?فه اي، نخ?د، عدس، ل?بيا، چغندرقند ? ... - تعداد چاههاي کشا?رزي: 413 حلقه - تعداد چاههاي عميق: 206 حلقه - تعداد چاههاي عميق برقدار: 226 حلقه - تعداد چاههاي نيمه عميق دستي: 207 حلقه - تعداد قن?ات: 83 حلقه - تعداد چشمه ها: 10 حلقه
?ضعيت شهرستان از نظر: صنعت
- تعداد ?احدهاي صنعتي فعال : 75 ?احد صنعتي
?ضعيت شهرستان از نظر: خدمات زير بنايي الف، راهها: - ط?ل راههاي آسفالته ? فرعي : آسفالته 378 كيل?متر - فرعي 5/133 كيل?متر - ط?ل راههاي در دست احداث: -- - ط?ل راههاي ر?ستايي: 130 كيل?متر
ب، گاز: - تعداد کل انشعابات گاز: 7963 - تعداد علمکهاي منص?به: 7963 - ط?ل شبکه هاي گازرساني: 26062 متر شبكه ف?لادي؛ 226 متر شبكه پلي اتيلن - تعداد ر?ستاهاي برخ?ردار از گاز: 1 ر?ستا - تعداد شهرهاي برخ?ردار از گاز: 3 شهر: آباده، صقاد، بهمن
ج، ارتباطات: - تعداد مراکز تلفن شهري: 5 مركز - تعداد مراکز تلفن ر?ستايي: 5 مركز - تعداد شماره تلفنهاي ثابت منص?به: 29402 شماره شهري، 2736 شماره ر?ستايي، جمعاً 32138 - تعداد شماره تلفنهاي همراه فعال: 8909
د، آب ? برق: - تعداد مشترکين برق : 29500 مشترك - تعداد مشترکين آب آشاميدني: 28600 مشترك - تعداد مشترکين آب آشاميدني شهري: 25000 مشترك - تعداد مشترکين آب آشاميدني ر?ستايي: 3600 مشترك - تعداد سدها م?ج?د با ذکر نام: 1 سد ق?س ايزدخ?است
ه، ام?ر بهداشتي ? درماني: - تعداد مراکز بهداشتي : 7 مركز بهداشتي - تعداد خانه هاي بهداشت فعال: 7 خانه بهداشت - تعداد تختهاي بيمارستاني: 145 تخت
?. جاذبه هاي گردشگري ? ميراث فرهنگي - آثار تاريخي فرهنگي : 42 اثر ثبت شده - جاذبه هاي طبيعي ? تفرج گاهها : -- |